Với sự tăng nhanh về quy mô và tốc độ mở rộng trong những năm gần đây, thị trường thương mại điện tử đang ngày càng đòi hỏi năng lực cao hơn của cả chuỗi cung ứng, khiến cuộc chiến được mở rộng sang một lĩnh vực mới: Cạnh tranh giữa các nhà cung cấp trong cuộc chiến hoàn thiện hệ thống cung ứng kho vận hậu cần.

 

Theo công bố mới nhất của nhóm nghiên cứu Ngân hàng Thế giới hồi tháng 3, chi phí logistic ở Việt Nam chiếm xấp xỉ 21% GDP, cao nhất khối ASEAN. Dù cải thiện đáng kể, từ vị trí 64 năm 2016 lên 39 năm 2018 trong bảng chỉ số năng lực quốc gia về logistic, theo WB, nhưng chi phí này vẫn là gánh nặng lớn của nền kinh tế, gây sức ép lên doanh nghiệp và người dân.

Đi sâu vào vấn đề của các sàn thương mại điện tử đang dẫn đầu thị trường. Trước đây Shopee kết nối người mua và người bán theo mô hình C2C, quá trình mua bán không thông qua kho hàng tập trung hay đơn vị phân phối chính thức nào. Tuy nhiên đơn vị này đang dịch chuyển sang mô hình B2C, cách Tiki hay Lazada đã vận hành trước đó. Các nhà kinh doanh cho rằng việc đầu tư hệ thống hoàn thiện đơn hàng là cách để cải thiện tốc độ xử lý đơn hàng và giảm chi phí để giành lợi thế ở thị trường thương mại điện tử.

Trong một lần phỏng vấn với Forbes Vietnam, Trần Ngọc Thái Sơn, người sáng lập và là chủ tịch Tiki.vn cũng cho hay việc ứng dụng tự động hóa kho vận không khó nhưng cần diện tích đủ lớn và thị trường đủ quy mô. “Dưới 2 ha khó tự động hóa hiệu quả”, ông Sơn nhận xét.

Chia sẻ với Forbes Việt Nam, ông Trần Ngọc Thái Sơn cho biết Tiki hiện có 10 kho tại 7-8 thành phố lớn với tổng diện tích hơn 10 ha và đang tiếp tục tìm kiếm cơ hội hợp tác để gia tăng hệ thống kho bãi từ 3 ha lên 10 ha trong năm 2019

Trong khi đó, Lazada cũng mở các kho giao nhận tại TP.HCM, Đà Nẵng và Bắc Ninh và công bố đây là chiến lược quan trọng gia tăng trải nghiệm khách hàng.

Các sàn thương mại điện tử Việt Nam trong vài năm trở lại đây đã đẩy mạnh hệ thống kho vận hậu cần nhằm tối ưu hiệu suất và chi phí. Gần đây, Tiki cũng đã hợp tác với UniDepot, một công ty chuyên cung cấp kho bãi và dịch vụ hậu cần để mở rộng năng lực.

Bên cạnh các trung tâm vận hành (fullfillment center), Tiki cũng có những hub (trạm trung chuyển) trên toàn quốc. Hiện nay 99,9% hàng hóa Tiki phải chạy qua fullfillment center, ngoại trừ một số sản phẩm đặc biệt, chẳng hạn như xe máy.

Hoạt động giao nhận không đáp ứng kịp nhu cầu đơn hàng của các công ty thương mại điện tử. Xét về năng lực cung ứng, các công ty chuyên nghiệp ước tính phục vụ được chỉ 30% khối lượng đơn hàng. “Ngoại trừ các công ty lớn, các công ty nhỏ đa phần sử dụng dịch vụ gọi xe công nghệ. Đó là điều bất hợp lý trong thương mại điện tử”, ông Dũng nói và cho rằng, “đầu tư hậu cần kho vận là yếu tố quan trọng quyết định thành công trong thương mại điện tử”.  

Theo Euromonitor dự đoán vào năm 2020 sẽ có khoảng 30% dân số Việt Nam chuyển sang mua sắm trực tuyến. Cũng trong năm 2020, hiệp hội thương mại điện tử Việt Nam cũng dự báo thị trường đạt quy mô tới 13 tỷ USD. Để chuẩn bị cho sự tăng trưởng đó, đòi hỏi các sàn TMĐT hiện tại phải đẩy mạnh quy mô cũng như đầu tư đúng mức vào kho vận để có thể đáp ứng được nhu cầu thị trường.